|
<$SiKHooL$> |
|
سهشنبه، آذر ۰۶، ۱۳۸۶
زندگي به تمامي معنا داشت ادامه مي يافت. كسي حتي فكر نمي كرد كه بشود به همين سادگي تمامي معنا را در كاغذي پيچيد، مچاله كرد. به قول عماد چماله كرد و با يك تيپا به يكي از جوي هاي به هرجا روان، روانه اش كرد. نه هيچ كس، هيچ كس به مخيله اش خطور نمي كرد.
اما عماد هميشه به ما مي گفت. عماد مي گفت: بچه ها. بساط تون رو جم كنين. اين كارا فايده نداره. ما هم به سن شما ها بوديم و از اينكارا كرديم. بهتون بر نخوره اما خيلي هم تر و تميز تر. بازم فايده نكرد كه نكرد. حالام ببينين وضع امو. مي خواين اين باشه آخر عاقبت تون؟ ما عماد را نگاه كرديم،همه. ما عماد را قبلا هم ديده بوديم.همه. عماد همان عماد بود. فرقي نكرده بود. هيچ وقت فرقي نمي كرد. حتي حالا كه بيشتر فكر ميكنم لباس تنش هم چندان فرقي نمي كرد. لااقل آنچه ديده مي شد. اما هميشه تازه بود. شايد چون شبيه راز بود. مثل جعبه هايي كه درشان هميشه بسته است. مثل درهايي كه هيچ وقت باز نمي شوند. و عماد هم هميشه جلوي چشم بود. انگار نبايد فراموش اش مي كرديم. هميشه چيزي داشت روي چارچرخه اش كه بفروشد. لبو و باقالي با هواي سرد به دادش ميرسيدند. ماه رمضون يا زولبيا مي فروخت يا آشي چيزي. بقيه سال هم ميوه تيله. اما هميشه ي خدا بي اعتنا به فصل و ماه، چيزي بود همراهش كه مارا هم با خودش و چارچرخه اش مي كشاند. گوشه اي از چارچرخه اش پر بود از فرفره ، زنبورك، تيله هاي رنگ و وارنگ، توپ، و هزار و صد جور خرت و پرت كه بالاخره هرطور كه بود مارا حسابي سرگرم مي كرد. حالا سالها از آن روزها گذشته. من ديگر به جاي تيله و سكه، مداد و كاغذ و كتاب دست ميگيرم. گاهي يك نخ سيگار هم. گاهي فقط. ما آنروز حسابي به حرف عماد گوش كرديم. ما هميشه به حرفهاي عماد گوش مي كرديم. مهربان بود. خيلي. اما اهل ناز كشيدن و لي لي به لالا گذاشتن هم نبود. و همين شايد بود كه مارا وادار ميكرد هميشه گوش به او بسپاريم. صدايش خراب بود. آنموقع اينطور ميگفت و ما ميخنديديم. امروز اما مي فهمم خراب بود. راست مي گفت. عماد را اما چرا به ياد آوردم؟ نمي دانم. شايد غفلت از خودمان بود. عماد گفته بود و ديگر نه تيله بازي بود و نه بيخ ديواري و نه... ما بزرگتر بوديم. آن روز ظهر بود كه ما بزرگتر از ديگران بوديم و تنها ما بوديم. آنها كه كوچكتر بودند بايد ظهر مي خوابيدند. ما كه تابستان بود و كاري نداشتيم، كنار ديوار ايستاده بوديم و بيخ ديواري بازي مي كرديم و بعضي روزها هم به تيله بازي و شرط بندي مي گذشت. يكي از همان روزها بود كه عماد پيدايش شد و ما هم دورش جمع شديم تا ببينيم آنروز چه همراهش آورده. عماد اما انگار چيزي ديده بود. انگار بويي به دماغ اش آشنا آمده بود. نگران بود و تنها گفت، همان. و ما كه تسخير شده ي كلمات عماد بوديم روزهاي زيادي لازم نبود تا تيله ها از بين انگشتانمان بلغزند و ظهر ها آنقدر خالي و بي كار نباشند. اما شايد عماد آنروز همين را مي گفت و شايد ما آنروز نديديم نگراني عماد را. عماد كه آنروز تنها اين گفت و رفت. و ما تمام روز را ساكت بوديم گرد هم. ما هميشه كنار هم بوديم. هنوز هم آنها كه مانده ايم كنار هم هستيم. تيله ها لغزيدند. قلم ها جا خوش كردند. سكه ها از رنگ افتادند. كاغذهاي كاهي رنگ و رو رفته به همت ما پر رنگ شدند. شرط هامان را ديگر نبستيم. يعني باهم شرط نبستيم. اما شرط بستيم با زندگي. شرط بستيم با خون مان. با قلم مان. آنروز شايد عماد همين را ديد. عماد را كسي دوست نداشت،جز بچه ها. ما. داخل خانه حرف زدن از عماد جرم سنگيني بود. اهل محل دوست اش نداشتند و با دلخوري تحمل اش مي كردند. شايد هيچ وقت از او آتويي بدستشان نيامده بود تا آنروز. كه عماد بود و دستان اش پر از شكوفه بود و خون شكوفه. شكوفه خواهر طاهر بود. طاهر دوست من بود و همه گرداگرد عماد كه او را مسبب خون شكوفه مي دانستند. همه مادراني كه عماد و چارچرخه اش را مسبب هر اتفاقي مي دانستند. و همه را يكجا، پس از سكوتي چندين ساله، بر سرش خالي مي كردند. شكوفه بود كه با ديدن عماد و چارچرخه اش ناگاه دستان مادرش را و طاهر را رها كرده بود و به آنسوي خيابان آمده بود تا به عماد برسد. طاهر از آنروز هيچ وقت، هيچ وقت از شكوفه جدا نشد. و تا حالا هم از او مراقبت مي كند. نه همسري و نه هيچ مونسي. و هنوز هم سنگيني باري به دوشش احساس مي كند. هنوز هم همه چيز را در شل بودن آنروز دستش، بعد از اين همه سال، با همان دستها همدوش قلم اش با خود مي كشد. عماد اما، چارچرخه را رها كرده بود تا شكوفه را نجات دهد. چارچرخه انگار بي عماد تاب ايستادن نداشته باشد، چپه شد و همه زندگي عماد خيابان را پوشاند. همه عمر و درد عماد خيابان را پوشاند.همه آنچه سالها با اين مردم گفته بود و شنفته بود و سكوت، سكوت عماد بيش از همه. عماد شكوفه را به سمتي پرت كرد. كه دست شكوفه شكست و صورتش هم خون آلود شده بود. ماشين اما عماد را بي نسيب نگذاشت. همان كه چند روز بعد عماد را از پا انداخت و بيمارستان هم ضربه را دليل مرگش شناخته بود. چه راحت است شناختن چنين ضربه اي به عنوان دليل مرگ. چه ساده ست يافتن تك ضربه اي، موجب باقي سكوت او. عماد، عماد، چقدر بودنت در ما رسوب كرده عماد. ما نمي دانستيم آنروز با ما چه مي گويي. نمي دانستيم زندگي را نمي بايست زيست. نمي دانستيم كه نمي بايست فرياد كشيد و خواست. نمي دانستيم كه نمي بايست. نميدانستيم عماد كه حال و روزت را نشانمان مي دادي و دم بر نمي آوردي. كه اعتراضي نبود. و ما عرياني رسوايي ات را نديديم آنروز.كه آنچه ديديم تيله ها بود كه زيبا بود. صدايت بود كه سبك و گيرا بود. لبخندت بود كه بيدار بود. و دلت كه هميشه با ما بود.و حالا رسوايي اي كه از قلم مان و خون مان گريبان ما را سيراب گرفته. چرا نگفتي عماد؟ چرا با ما نگفتي كه نمي بايست بر سر يافتن آزادي شرط بست؟ بر سر زندگي؟ سهشنبه، آبان ۲۹، ۱۳۸۶
ما به سمت مغازه كاظم مي رفتيم. علي با ما نبود. رفته بود با اكرم رياضي كار كند. گرچه من نمي دانستم اين تنها بهانه اي بوده كه با ما نيايد. به ما گفته بود كه اكرم امتحان دارد و بايد نمره بياورد. البته در اينكه اكرم رياضي و ديگر درس هايش تعريفي نداشت، شكي نبود اما اينكه چرا علي اينهمه جديت به خرج مي داد كمي عجيب به نظر مي رسيد. علي بچه تنبلي نبود اما هيچ وقت هم كاسه داغ تر از آش نمي شد. تا كسي چيزي نمي خواست انجام نمي داد. مادرش هميشه براي خريد مي فرستادش بيرون و هميشه مي شد ديد علي را كه با يك عالم كيسه كه به سر تا پايش آويزان است از كوچه مي گذرد. مادر علي، ساره خانم، دوست نداشت علي خيلي با ما بيرون بماند.علي اما توانسته بود اعتماد مادرش را به تدريج جلب كند. و حالا ديگر به اندازه قبل لازم نبود منتظر بمانيم تا علي در يك كلنجار طولاني براي بيرون آمدن از خانه اجازه بگيرد. اكرم اما بدتر از علي به ندرت شده بود ببينيم اش. مگر با خود ساره خانم بيرون برود. هيچ وقت نه با ما بازي مي كرد و نه با دخترهاي كوچه. مادرم مي گفت ساره خانم با اين كارهاش معلوم نيست چطور مي خواهد عروس و داماد به خانه اش بياورد. اما من مي دانستم. علي گفته بود كه اصلا قصد ازدواج ندارد. اين جمله را از مادرش ياد گرفته بود. ما هم خيلي سر در نمي آورديم. فقط مي دانستيم علي، بابايش سوزن بان قطار بوده كه حالا ديگر نيست و خدا رحمت اش مي كند. اگر از كسي مي پرسيدي كه آيا مرده؟، كتك مي خوردي. و بعد مي شنيديم كه مي گفتند "خدا رحمت اش كند. مرد با خدايي بود." پس ما فهميده بوديم هركه ديگر نيست، خدا دارد رحمت اش مي كند. من از مامان پرسيدم كه رحمت كردن چيه؟ مامان هم فقط نگاهم كرد و از بي حوصلگي جواب نداد و رفت رخت ها را از روي بند جمع كند.
ما چند وقتي بود كه با هم پيش كاظم مي رفتيم. كاظم تازه از جنگ برگشته بود و مغازه پرنده فروشي داشت. مي نشستيم آنجا و برايمان از آنجا تعريف مي كرد و اين شده بود يكي از سرگرمي هاي اصلي مان. فقط نبايد به پرنده ها دست مي زديم و اذيت شان مي كرديم. كاظم مي گفت اگر دوست داريد بخريد اما نمي شود مغازه ام را بهم بريزيد. ما اما پرنده نمي خريديم. يعني پولش را نداشتيم. اهالي محل كاظم را مي شناختند و همه به او احترام مي گذاشتند و دوستش داشتند. ما فكر مي كرديم به خاطر اين است كه كاظم يك پايش از ساق به پايين، پلاستيكي است. وقتي به خود كاظم گفتيم كلي خنديد. اما به مامان كه گفتم اخم كرد و با پس گردني فرستادم از آشپزخانه بيرون. كاظم اما بيشتر وقت ها مي خنديد. ما را دوست داشت و ما هم دوستش داشتيم. چون خيلي هيكل گنده اي داشت توي مغازه نمي نشست و جايش تنگ بود. صندلي اي داشت كه بيرون مغازه مي گذاشت و همانجا هم ما روي زمين دورش جمع مي نشستيم و به ماجراهايش توي جبهه گوش مي داديم. من خيلي دوست داشتم ماجراهاي كاظم را. يكبار به او گفتم: كاظم آقا، من جبهه را خيلي دوست دارم. مي خواهم بزرگ كه شدم بروم جبهه. كاظم اما خنديد كه چشم هايش و بعد همه صورتش فشرده شد و گفت: اول بزرگ بشو. بعد هرجا خواستي برو. بعد هم خيلي زود گفت كه داستان براي امروز كافي است و رفت داخل مغازه و در را بست. فكر مي كنم كاظم آن روز خيلي خيلي بيشتر از هر روز خم شد تا داخل مغازه اش شود. آخر قدش كمي از چارچوب در مغازه بلندتر بود. او خيلي خيلي بزرگ بود. كاظم هميشه سراغ علي را مي گرفت. ما فكر مي كرديم كه كاظم علي را از ما بيشتر دوست دارد. اما كاظم گفته بود همه مان را خيلي خيلي دوست دارد. فقط چون علي نمي آيد مي خواهد از حالش خبردار شود. راست مي گفت. علي فقط پيش كاظم نمي آمد. باقي جاها را با ما مي آمد. بازي مي كرد. اما مغازه كاظم نمي آمد. اوايل كه آمده بوديم علي هم همراه ما بود. روزي كه كاظم مغازه را باز كرد ما همه جمع شده بوديم ببينيم تو مغازه اش چي پيدا مي شود. وقتي آنهمه پرنده را ديديم خيلي تعجب كرديم. تا به حال اين همه پرنده رنگ و وارنگ نديده بوديم. آنهم همه كنار هم. يك جا. علي بود كه از كاظم پرسيد: آقا اين ها را گذاشته ايد اينجا چكار؟ و كاظم با لبخندي برگشت و رو به علي گفت: مي فروشم شان پسرم. تو پرنده ها را دوست نداري؟ - چرا دوستشان دارم. خيلي دوستشان دارم. - يكي شان را مي خواهي؟ - چرا اما پول ندارم. - پس پولت را جمع كن. من هم هر كدام را كه دوست داشتي خيلي ارزان بهت ميدم. علي خوشحال شد. ما هم همينطور. شب اما هيچكدام نتوانسته بوديم از مادرمان پول بگيريم براي پرنده. از فرداي آنروز كم كم بيشتر با كاظم آشنا شديم. فهميديم كه از جنگ آمده و جانباز است. و خب كافي بود يكي از ما بپرسد آنجا چطوري بود و ديگر هر چند روز يك بار كارمان اين باشد كه بياييم و به اينكه آنجا چطور بود و چه خبر گوش كنيم. علي هم مي آمد اما هميشه انگار هوش و حواسش جاي ديگري بود. پيش پرنده ها. آنوقت يك روز ديديم علي دستش را در جيب اش كرد و پولي در آورد و به كاظم نشان اش داد. كاظم به پول خيره مانده بود. بعد نگاهش را به علي دوخت و با حوصله و مثل هميشه مهربان پرسيد: پول خودت است علي؟ علي گفت: بله كاظم آقا. خودم پول هايم را جمع كرده بودم تا زنبورك بخرم اما حالا مي خواهم پرنده اي داشته باشم. كاظم لبخندش باز شد و گفت: خيلي خوب، قبول. حالا كدامشان را مي خواهي پسرجون. - آن يكي. همان كه زرد است و صدايش قشنگ است - آن كه مي گويي اسم دارد علي. اسمش قناري است. - (علي زير لب گفت)قناري؟.... قناري.... اما خودش كه چيز ديگري مي گفت - چي گفتي؟ - هيچي - خب پول ات را بده ببينم.(علي پول را داد و كاظم رفت قناري را بياورد) حواست باشد. نبايد ظرف آب و دانه اش خالي بماند. نكند يادت برود و پرنده تلف شود. - نه، نه. حواسم هست كاظم آقا. قول ميدهم( و داشت پرنده را از دست كاظم مي گرفت) ما هم همه كلي ذوق كرده بوديم و آماده بوديم كه پرنده را از نزديك ببينيم. كاظم هم از بالا نگاهش به ما بود كه چطور داريم كيف مي كنيم. همه مي دانستيم كه علي پولش خيلي كمتر از قيمت قناري و قفس و ارزن است. اما كاظم حرفي نزده بود و پرنده را به علي داده بود. علي در پوستش نمي گنجيد. ما هم انگار يادمان رفته باشد كاظمي هم در عالم وجود دارد داشتيم همراه علي مي رفتيم و پرنده را نگاه مي كرديم كه صداي كاظم از پشت آمد: خدا نگهدارتون بچه ها. ما هم سر چرخانديم و همه از كاظم خدا حافظي كرديم. ما ديگر پرنده علي را نديديم. مي گفت هوا خيلي گرم است و كاظم گفته بهتر است زياد بيرون نماند. بعدها علي برايم تعريف كرد كه بعد از چند هفته اي كه او پيش كاظم نيامد، روزي كاظم دم در خانه شان آمده بود و با هم روي پله هاي حياط نشسته بودند و صحبت كرده بودند. علي گفت كه خيلي ابراهيم را(كه همان قناري بود) دوست داشت. حالا اينكه چطور شده بود اسم قناري را ابراهيم گذاشته بود تا وقتي بزرگ نشدم نفهميدم.وقي كه ديگر مي فهميدم رحمت كردن يعني چه. باري از بد حادثه، روزي علي يادش رفته بود در قفس را ببندد. و قناري بيرون آمده بود. علي گفته بود: نفهميدم ابراهيم كجا رفته بود. فكر مي كردم پرواز كرده و رفته به آسمان و ديگر برنمي گردد. از اينكه ابراهيم ديگر پيش ام بر نمي گشت ناراحت شده بودم اما نه خيلي. با خودم فكر كرده بودم كه لا اقل ابراهيم حالا ديگر مي تواند هرجا دلش بخواهد برود.مثل قبل. اما با ديدن صحنه دلخراش لاشه ابراهيم كه از لبه پنجره سقوط كرده بود دلم آتش گرفته بود. با گريه دويدم پايين و برش داشتم. عجيب بود اما سر و كله كلاغ و گربه اي پيدا نشده بود. پس ابراهيم را گوشه حياط خاك كردم و بعدا فهميدم كه پرنده هايي كه درون قفس هستند نمي توانند پرواز كنند و بيرون دوام بياورند. علي كلي در بغل بزرگ كاظم گريه كرد. كاظم اشك هايش را با آستين اش پاك كرد و علي با هق هق پرسيد: چرا كاظم اقا؟ چرا پرنده ها رو مي كنين تو قفس؟ كاظم چهره اش درهم رفت و خيلي سنگين و ممتد گفت: آخ علي... سرش رو انداخته بود پايين. انگار جوابي نداشت. فقط گفت، نه به علي، انگار با خودش: مگه همه اش غير از قفس بوده علي؟ مگه همه اش غير از قفس بوده؟ آنوقت سرش را ميان دست هايش گرفته بود و پاي مصنوعي اش بود كه ناتمام تكان مي خورد. (يكي براي آنكه گفت مي مانم) یکشنبه، آبان ۱۳، ۱۳۸۶
كيست؟
آنكه مرا خواب مي كند ديده ام به خواب ناب آب مي كند كيست؟ آن كو گره به نگاهم همي زده بال اش مرا كشد به درون و خراب و مست آميزشي زلال و لطيف همساز مي كند كيست؟ با من بگوييد زان نفس پاك و خوب او زان پر گشودنش به بلنداي بيدار آفتاب وان خوش سرود سراسر اميد و مهر دردم فرو نشيند چو آواز مي كند بنشانده مرا بر لب اش به ناز غرقاب گشته لب به لب زين عشق و شور او چشم ام ببسته ام و نجوا همي كنم: هر لمحه اش چه هشيار و بي كلام ديريست چه سرشار مرا خواب مي كند (يكي) |
سيخول اكسپرس سيخول ميرزا فتوگراف چي رخداد عکاسي Fexon:Farsi Movie Database Daily Dose of Imagery کسوف راديو کالج پارک وبلاگ گروهي جمعي حقيقي خشم کوچه در مشت توست نشريه خاک گوسفندستان تا نيمه راه كارتاژ کوچه مردابي A Name For Nobody نيلگون سمياليسم رضا ناظم مينيمال ساز برگي در باد پاگرد استامينوفن قصه هاي عامه پسند سوشيانت نارنج و ترنج powered by blogger comments by HaloScan
گذشته محبوس...
اکتبر 2004
آوریل 2005
مهٔ 2005
ژوئن 2005
ژوئیهٔ 2005
اوت 2005
سپتامبر 2005
اکتبر 2005
نوامبر 2005
دسامبر 2005
ژانویهٔ 2006
فوریهٔ 2006
مارس 2006
آوریل 2006
مهٔ 2006
ژوئن 2006
ژوئیهٔ 2006
اوت 2006
سپتامبر 2006
اکتبر 2006
نوامبر 2006
دسامبر 2006
ژانویهٔ 2007
فوریهٔ 2007
مارس 2007
آوریل 2007
مهٔ 2007
ژوئن 2007
ژوئیهٔ 2007
اوت 2007
سپتامبر 2007
اکتبر 2007
نوامبر 2007
دسامبر 2007
ژانویهٔ 2008
فوریهٔ 2008
اوت 2009
سپتامبر 2009
اکتبر 2009
نوامبر 2009
فوریهٔ 2010
|